Melasma bij mannen: waarom het vaker voorkomt dan je denkt

Onlangs zat er een man van begin dertig bij me in de behandelstoel. Hij had al twee jaar last van donkere vlekken op zijn gezicht en had overal gehoord dat het "gewoon zonschade" was. Toen ik zijn huid bekeek met de huidscan, zag ik direct dat er meer aan de hand was. Symmetrische pigmentatie op de wangen, slapen en voorhoofd, met een duidelijk vasculair component. Mijn vermoeden: melasma.

Wat veel mensen, en eerlijk gezegd ook veel zorgverleners, niet weten, is dat melasma niet alleen vrouwen treft. Melasma bij mannen: zeldzamer, maar zeker niet onbestaand.

Wat is melasma?

Melasma is een pigmentstoornis waarbij de huid op bepaalde plekken overmatig melanine aanmaakt. Het patroon is kenmerkend: symmetrisch, diffuus, en bijna altijd op het gezicht. Meer dan 90% van de gevallen betreft vrouwen, maar die resterende groep mannen wordt structureel over het hoofd gezien (Liu et al., 2023).

Bij mijn klant in Den Haag was dat niet anders. Twee jaar lang geen duidelijke diagnose, geen gerichte behandeling. En dat terwijl de scan in één sessie liet zien wat er precies speelde: een combinatie van diffuse pigmentatie én discrete vlekjes die op elkaar lagen, klassiek voor het gemengde beeld dat ik bij mannen vaker zie dan verwacht.

Wat je ziet op de huid

Bij vrouwen kennen we melasma vaak als een "zwangerschapsmasker", brede vloeiende pigmentvlekken op de wangen en het voorhoofd. Bij mannen ziet het er soms iets anders uit. Het patroon is er, maar het kan zich mengen met zonschade, kleine lentigines (ook wel levervlekjes genoemd) en een zichtbare roodachtige ondertoon in de huid.

Die roodtint is geen toeval. Onderzoek toont aan dat melasma een vasculaire component heeft waarbij de kleine bloedvaatjes in de huid actief signalen sturen naar de pigmentcellen om meer melanine aan te maken (Liu et al., 2023). Je ziet het letterlijk in de huid, en een professionele scan maakt het zichtbaar.

Hoe het ontstaat en waarom het bij mannen anders werkt

Bij vrouwen zijn de uitlokkende factoren vaak hormonaal: de anticonceptiepil, zwangerschap of hormoontherapie. Die triggers ontbreken bij mannen volledig, en precies daardoor wordt de diagnose zo vaak gemist.

Wat bij mannen wel een rol speelt:

• Genetische aanleg: Als melasma in de familie voorkomt, is de kans groter dat jij het ook ontwikkelt. In een wereldwijde studie onder 324 vrouwen had 48% een familielid met melasma, en in 97% van de gevallen betrof dit een eerstegraads familielid (Liu et al., 2023). Dit patroon geldt voor mannen net zo goed.

• Chronische blootstelling aan zon én zichtbaar licht: UV is de meest bekende boosdoener, maar ook het zichtbare deel van het licht, met name blauw-violet licht, stimuleert pigmentcellen en kan hyperpigmentatie veroorzaken die tot drie maanden aanhoudt (Liu et al., 2023). Gewone zonnebrand is daarvoor onvoldoende. Je hebt bescherming nodig die ook zichtbaar licht blokkeert, via ijzeroxide in de formule.

  
  

Testosteron

Dit is het stuk dat de meeste mensen verrast. Testosteron remt normaal gesproken de pigmentcellen een beetje. Uit onderzoek blijkt dat mannen met melasma gemiddeld lagere testosteronwaarden hebben dan mannen zonder melasma, een bevinding die in meerdere studies is bevestigd (Liu et al., 2023). Als die rem wegvalt, kunnen de pigmentcellen makkelijker overreageren.

De bloedvaten

Endotheline-1, een stofje dat vrijkomt uit de vaatwand, praat actief met melanocyten en zet hen aan tot meer pigmentproductie. De expressie van vasculaire endotheliale groeifactor is significant verhoogd in melasmaletsels, wat dit vasculaire mechanisme onderbouwt (Liu et al., 2023). Dit maakt melasma hardnekkiger dan gewone zonschade.

Waarom melasma zo moeilijk te behandelen is

Melasma is geen oppervlakkig probleem. Het zit in de communicatie tussen meerdere celtypen: pigmentcellen, huidcellen, bindweefselcellen én bloedvaten sturen elkaar voortdurend signalen (Liu et al., 2023). Eén behandeling die zich op slechts één schakel richt, is dan ook zelden voldoende. Dat is ook waarom ik bij deze klant koos voor een gecombineerde aanpak.

Het behandelplan bij Pure Skin Atelier Den Haag

Na de uitgebreide scan stelden we een protocol op dat meerdere oorzaken tegelijk aanpakt.

Huidvoorbereiding met PRX-T33

PRX-T33 is een professionele huidbehandeling die de huid stimuleert en voorbereidt zonder echte peeling of beschadiging van de huidbarrière. Het heeft een mild ophelderend effect en is ook in de zomerperiode veilig te gebruiken, een groot voordeel ten opzichte van traditionele peelings.

Orale tranexaminezuur als ondersteuning

Tranexaminezuur remt de melanineproductie gedeeltelijk door de expressie van TGF-beta1 te stimuleren in keratinocyten, de gewone huidcellen, die vervolgens een remmend signaal afgeven aan de melanocyt (Liu et al., 2023). In combinatie met laserbehandeling geeft het aantoonbaar betere resultaten dan laser alleen. Dit middel moet worden voorgeschreven door een arts.

Picoseconde laser vanaf het najaar

De picoseconde laser is momenteel de meest precieze technologie voor de behandeling van gemengde pigmentatie. Met de 1064 nm golflengte behandelen we de diffuse melasmacomponent; de 532 nm is gericht op de discrete vlekjes. Bij huidtype II is het risico op bijwerkingen laag en zijn de resultaten goed voorspelbaar.

Breedspectrum zonnebrand, doorlopend

Zonder consequente fotobescherming die ook zichtbaar licht blokkeert, heeft iedere behandeling een beperkt effect. Onderzoek bevestigt dat een zonnebrand met ijzeroxide terugval van melasma significant beter voorkomt dan een die alleen UV blokkeert (Liu et al., 2023). Dit is geen optionele stap; het is de basis van het hele protocol.

Wat ik wil meegeven

Als huidspecialist in Den Haag zie ik regelmatig klanten, mannen én vrouwen, die jaren rondlopen met een huidklacht die nooit goed benoemd is. Melasma bij mannen is daar een duidelijk voorbeeld van. Het wordt onderschat, ondergediagnosticeerd en daardoor onderbehandeld.

Een professionele scan, een scherpe blik en de bereidheid om verder te kijken dan "het zal wel zonschade zijn", dat is wat het verschil maakt.

Herken jij dit patroon bij jezelf of iemand in je omgeving? Bij Pure Skin Atelier in Den Haag beginnen we altijd met een uitgebreide scan. Zo weten we precies wat we zien, voordat we bepalen hoe we het aanpakken.

Pure Skin Atelier Huidverbetering Den Haag

Specialisaties: pigmentatieproblemen, laserbehandelingen, huidanalyse

Veelgestelde vragen

Kan een man melasma krijgen?

Ja. Melasma treft voornamelijk vrouwen, maar mannen kunnen het ook ontwikkelen, vaak zonder de hormonale triggers die bij vrouwen de diagnose duidelijk maken.

Wat is het verschil tussen melasma en gewone zonschade bij mannen?

Melasma heeft een symmetrisch patroon, een vasculaire component en reageert anders op behandeling dan gewone zonvlekjes. Een professionele scan maakt het onderscheid zichtbaar.

Is melasma behandelbaar bij mannen?

Ja, met een gecombineerd protocol van huidvoorbereiding, medicamenteuze ondersteuning en picoseconde laser zijn goede resultaten haalbaar. Geduld en consequente fotobescherming zijn essentieel.

Waar kan ik terecht voor een huidanalyse in Den Haag?

Bij Pure Skin Atelier in Den Haag bieden wij uitgebreide scans aan met professionele technologie, gevolgd door een persoonlijk behandeladvies.

Conclusie

Melasma is een complexe aandoening die vaak verkeerd wordt begrepen. Het is belangrijk om de juiste diagnose te stellen en een effectieve behandelstrategie te volgen. Bij Pure Skin Atelier bieden we een holistische aanpak die zich richt op de onderliggende oorzaken van melasma. Dit zorgt voor langdurige resultaten en een gezondere huid.

Referenties

Liu, W., Chen, Q., & Xia, Y. (2023). New mechanistic insights of melasma. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, 16, 429-442. https://www.dovepress.com/article/download/81615